اعتراضات اخیر مردم آبدانان را نباید صرفاً به واکنشی مقطعی در برابر یک حادثه تلخ یا مجموعهای از نارضایتیهای اقتصادی و اجتماعی تقلیل داد. آنچه در روزهای اخیر در این شهر جریان داشته، بازتاب وضعیتی عمیقتر است؛ وضعیتی که در آن دشواری زندگی روزمره، ناامنی معیشتی، فقدان چشمانداز روشن برای آینده و احساس بیپناهی در برابر ساختارهای مسئول، به تجربهای مشترک میان بخشهایی از جامعه تبدیل شده است.
نقطه آغاز اعتراضات اخیر، واژگونی اتوبوس حامل کارکنان شرکت پتروپالایش دهلران در شامگاه ۲۳ آبان ۱۴۰۵ بود؛ حادثهای که به جانباختن ۱۳ نفر و مصدومیت ۱۷ نفر انجامید. بسیاری از قربانیان از کارگران و مهندسان اهل آبدانان و روستاهای اطراف بودند. این حادثه بار دیگر مسئله امنیت جانی کارگران، وضعیت نامناسب زیرساختهای حملونقل و مسئولیت نهادها و مجموعههای اقتصادی در قبال جان نیروی کار را به مسئلهای عمومی تبدیل کرد.
در واکنش به این فاجعه، مردم آبدانان تنها به سوگواری و ابراز همدردی بسنده نکردند. تعطیلی بازار و همراهی بازاریان با خانوادههای جانباختگان، و سپس حضور شهروندان در خیابانها، نشان داد که اندوه جمعی میتواند به مطالبه عمومی برای پاسخگویی تبدیل شود. در روز ۲۶ آبان، تجمع مردم در میدان ولیعصر و گسترش آن به خیابانهای اطراف، اعتراض به حادثه را به بستری برای بیان نارضایتیهای گستردهتر اجتماعی و سیاسی تبدیل کرد. شعارهای معترضان نیز از مطالبه استعفای مسئولان فراتر رفت و بخشهایی از نارضایتی عمومی و سیاسی علیه جمهوری اسلامی را آشکار ساخت.
اهمیت آنچه در آبدانان اتفاق افتاده، تنها در شمار شرکتکنندگان یا محتوای شعارها خلاصه نمیشود. مسئله اساسی، اراده مردمی است که در شرایط دشوار زندگی، ناچار شدهاند برای بیان ابتداییترین مطالبات خود به خیابان بیایند. مردمی که میان تن دادن به شرایط سخت و فرساینده زندگی و اعتراض به وضعیتی که امکان یک زندگی شایسته را از آنان سلب میکند، قرار گرفتهاند. در چنین شرایطی، حضور در خیابان را باید در پیوند با دفاع از حق زندگی، امنیت، کرامت انسانی و امکان برخورداری از آیندهای قابلزیستن فهمید.
ما معتقدیم هیچ جامعهای نباید برای برخورداری از امنیت جانی، دسترسی به امکانات اولیه، شرایط مناسب اشتغال و حداقلی از رفاه، ناچار به تحمل چنین هزینههایی باشد. جان کارگران نباید در نتیجه ناایمنی جادهها، ضعف نظارت، مناسبات غیرمسئولانه اقتصادی یا بیتوجهی نهادهای متولی به خطری قابلچشمپوشی تبدیل شود.
از سوی دیگر، اعتراضات کنونی آبدانان را باید در چارچوب ابتکار و خودسازماندهی اجتماعی مردم این شهر نیز بررسی کرد. این اعتراضات از دل تجربه شهروندان و در واکنش به مسئلهای ملموس در زندگی خود آنان شکل گرفته است. تعطیلی بازار، همراهی گروههای مختلف مردم و حضور در خیابانها نشاندهنده ظرفیت جامعه برای ایجاد شکلهایی از کنش جمعی و سازمانیابی مستقل است؛ ظرفیتی که لزوماً از مسیر نهادهای رسمی یا ساختارهای سیاسی ازپیشتعیینشده عبور نمیکند.و حتی بر احتمال کشتار و وحشت از جمهوری اسلامی نیز غلبه میکند.
در همین حال، گزارشها از مداخله نیروهای امنیتی، استفاده از گاز اشکآور و بازداشت دستکم چهار شهروند، از جمله یک نوجوان ۱۵ ساله، در جریان اعتراضات ۲۶ آبان حکایت دارند. این گزارشها همچنین از بازداشت شهروندان دیگری خبر میدهند که هویت و تعداد دقیق آنان هنوز بهطور مستقل روشن نشده است.
ما از مردم شجاع آبدانان که در میان دشواریهای زندگی، ناامنی معیشتی و محدودیتهای اجتماعی، برای دفاع از حق زیستن و برخورداری از آیندهای انسانی به خیابان آمدهاند، حمایت میکنیم. دفاع از این مردم به معنای نادیده گرفتن تفاوت دیدگاهها یا تقلیل مطالبات آنان به یک تفسیر سیاسی واحد نیست؛ بلکه به رسمیت شناختن حق آنان برای اعتراض، سازمانیابی مستقل، بیان خواستهها و مشارکت در تعیین سرنوشت خویش است.
ما از هرگونه پشتیبانی از مردم معترض آبدانان دریغ نخواهیم کرد. همبستگی با آنان را بخشی از دفاع گستردهتر از کرامت انسانی، حق تشکلیابی، آزادی بیان، امنیت اجتماعی و حق برخورداری از یک زندگی شایسته میدانیم. این همبستگی نباید به مرزهای جغرافیایی یا تفاوتهای سیاسی محدود بماند؛ زیرا مسئله امنیت و ارزش زندگی انسانها، مسئلهای مشترک است.
زندگی نباید بهای سنگینی داشته باشد و مردم نباید برای دفاع از حق زندگی، ناچار به پرداخت مرگ شوند.
جبهه آنارشیستی

